Güneşin Zararlı Etkileri Nelerdir?

Home Blog Güneşin Zararlı Etkileri Nelerdir?

Yaz sıcakları artık iyice kendini hissettirirken güneşin zararlı etkileri de ortaya çıkabiliyor. Doğal yollardan D vitamini almak açısından güneşlenmek önem taşıyor fakat güneş ışınlarına çok fazla maruz kalmak, koruyucu kıyafetler ve kremler kullanmamak erken yaşlanmayı, cilt hasarlarını ve cilt kanserini beraberinde getirebiliyor.

Güneş dünyanın ısı, ışık ve enerji kaynağıdır. Hayatın sürdürülebilmesi, canlıların var olabilmesi için gereklidir. Güneş ışınlarının cilt üzerinde pek çok önemli fonksiyonu bulunmaktadır. Ancak özellikle son yıllarda deri üzerine olan olumsuz etkilerinin fark edilmesiyle beraber güneşten korunmanın gerekliliği ortaya çıkmıştır. Güneşten gamma ışınları, X ışınları, ultraviyole ışınlar (UV), gün ışığı, kızıl ötesi ışınlar (infrared),radyo dalgaları ve mikrodalgalar halinde ışınlar yayılmaktadır. UV ışınları dışındakiler dünya üzerinde çok küçük miktarlarda bulunduğu ve enerjileri düşük olduğu için cilde önemli bir etki etmemektedirler. Cilde direkt etkisi bulunanlar daha çok UV ışınlarıdır. UV ışınları kendi aralarında üç alt gruba ayrılır;

  • UVA, deride dermis tabakasına kadar ulaşabilir. Camdan geçer. Kızarıklık yapıcı (eritematojenik) ve kanser yapıcı (karsinojenik) etkileri vardır. Bronzlaşmaya neden olur.
  • UVB,ozon tabakasında kısmen tutulur. Camdan geçmez. UVA gibi kızarıklık ve kanser yapıcı etkileri vardır. Bronzlaşmaya neden olur.
  • UVC,ozon tabakasından emilir, yeryüzüne ulaşmaz.

GÜNEŞİN ZARARLI ETKİLERİ AÇIK TENLİLER VE ÇOCUKLARDA DAHA FAZLA

Güneş ışınlarının cilde verdiği hasarları etkileyen bir takım faktörler vardır. Güneşe maruz kalan kişinin deri tipinin açık ya da koyu olması oluşabilecek hasarın boyutunu etkilemektedir. Açık tenli bir kişi güneş ışınlarına karşı daha hassas olmaktadır. UV ışınlarının en yoğun olduğu öğle saatlerinde, ışınlara çok uzun süre maruz kalınması sonucu ışınlar vücutta birikici etki yaparak cilt hasarına neden olmaktadır. Direkt ışınların haricinde asfalt, kum ve kar ile yansıyan ışınlarda cilde hasar vermektedir.

Güneş ışınlarının en çok etkilediği ve en çok korunması gereken grup çocuklardır. Güneş ışınlarının deri üzerindeki olumsuz etkileri şunlardır;

  • Fotokarsinogenez: DNA hasarı, serbest radikaller ve bazı sitokinlerin (hücrelerin bağışıklık fonksiyonlarını sağlayan proteinler) salınımıyla olmakta ve deri kanserleri oluşabilmektedir.
  • Foto yaşlanma: En erken bulgusu deride renk değişiklikleri (açık ya da kahverengi lekelenmeler), kırışıklıklar, deride kabalaşma, son aşamalara gelindiğinde deri atrofisi ve elostoz denilen ciltteki elastik liflerde meydana gelen bozulmalardır.
  • Bağışıklığı baskılama: Hücresel bağışıklıkta baskılanmaya neden olmaktadır.

GÜNEŞ KREMİ HEM UVA’YA HEM DE UVB’YE KARŞI KORUMALI

Güneşin zararlı etkileri karşısında korunmak için bilinen ve en yaygın kullanılan önlem koruyucu kremlerdir. Güneş koruyucu kremler deriye ulaşan UV ışınlarını yansıtan ya da emen ajanlardır. Krem, jel, losyon, sprey şeklinde olabilirler. SPF ile ifade edilen çeşitli derecelerde güneş koruma faktörleri içermektedirler. Güneş koruyucular etki mekanizmalarına göre fiziksel ve kimyasal olarak 2’ye ayrılmaktadır.

  • Fiziksel güneş koruyucular deride bariyer oluşturarak UV ışınlarını yansıtarak etki göstermektedir. Çinko oksit, titanyum dioksit, demir oksit gibi maddeler içermektedirler.
  • Kimyasal güneş koruyucular, UV ışınlarını absorbe ederek etki gösterirler bu yüzden fotoalerjik reaksiyonlara neden olabilmektedirler. PABA türevleri, sinnamad esterleri, salisilat esterleri, benzofenonlar bu grupta yer almaktadır.

İyi bir güneş koruyucu geniş spektrumlu yani hem UVA hem de UVB ye karşı etkili olmalı, suya ve terlemeye dayanıklı olmalı, cildi tahriş etmemeli, toksik olmamalı ve yeterli bir SPF’ye yani güneş koruma faktörüne sahip olmalıdır.

Kaynak: memorial.com.tr